قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
63
ارشاد الزراعه ( فارسى )
در سه وقت تخم بايد كشت يا شبانگاه يا نماز پيشين . و روزى كه تخم كارد چون ماه بر افزونى بود بهتر بود از آنكه بركاست . افلاطون حكيم گويد بهترين اوقات زراعت وقتى است كه آفتاب در اواخر سنبله باشد و زراعت كه در سنبله باشد بايد كه در زمينى بود كه بغايت هموار باشد چو اين زمين نم نگاه مىدارد و احتياج نمىشود باينكه زود آب دهند و بعضى گفتهاند اولى آنست كه در ميزان زراعت كنند و در روزى كه باد شمال آيد تخم در زمين نبايد پاشيد چو تخمى كه در اين وقت پاشند نيك سبز نشود و بايد تخمى را كه زراعت خواهند نمود بسه دفعه زراعت كنند ، بعضى در اول زمان زراعت و بعضى در وسط زمان زراعت و بعضى در آخر زمان زراعت تا اگر يكى را آفت رسد ديگرى بسلامت ماند و چون در نيمه اول ماه تخم بكارند بهتر بود و محصول بيشتر باشد . دفع كرم ديگر هركه خواهد كه كرم نباشد در باغ و زمين حنا را به آب ببايد جوشانيد و پيش از آفتاب برآمدن ، بگرد زمين افشاند و تخم حنظل نيز مناسب است . محافظت بذر افلاطون حكيم گويد چون برگ درخت سرو يا برگ چغندر با تخمى كه زراعت خواهد شد مخلوط كرده در خانه نگاه دارند هيچ آفت بدان تخم نرسد تا وقتى كه زراعت خواهد شد . و چون استخوان فيل ريزهريزه كنند و با تخم مخلوط سازند يا آن را در آب بجوشند و آن آب بر تخم بپاشند و در آفتاب خشك كنند و بعد از آن به خانه برند از همه آفات محفوظ ماند . و اگر كبر را يك شبانه روز در آب آغشته كنند و آن آب بر تخم بپاشند و جامهء بر آن بپوشند تا تخم آن آب را نشف كند و بعد از آن زراعت كنند از همه آفات محفوظ